ابو القاسم پاينده
805
نهج الفصاحة ( مجموعه كلمات قصار حضرت رسول ص )
از خطبههاى پيمبر عده بسيار كمي را در متون سيرت وحديث آوردهاند . گويا بيشتر خطبههاى مفصل از طرف محدثان وراويان تقطيع شده وقسمتهاى آن ببابهاى مختلف رفته ودر نتيجة شماره خطبههاى موجود تقليل يافته . قرائن مكرر بدست داريم كه بسيارى كلمات كوتاه وروايتهاى مختصر ، جزئي از خطبه مفصل بوده اما چون در خطبههاى پيمبر فقرات كلام از يك ديگر استقلال داشته وهر يك مربوط بموضوع ديگر بوده كار تقطيع كنان آسان شده وخطبهها را چون عقد گهر كه رشته آن گسيخته بپراكندگى افكندهاند . براي نمونه اين خطبه را كه تقطيع شده اما وحدت آن نيز محفوظ مانده به بينيد كه تقريبا همه عبارات وفقرات آن را در كتابهاى حديث وهم در مجموعه ما ميتوان يافت . ما لي أرى حبّ الدّنيا قد عذب على كثير من النّاس حتّى كأنّ الموت في هذه الدّنيا على غيرهم كتب وكأنّ الحقّ في هذه الدّنيا على غيرهم چرا مىبينيم محبت دنيا بر بسيارى از مردم غالب آمده كه گوئى در اين جهان مرگ بر غير ايشان مقرر شده وگوئى در اين جهان حق بر غير ايشان واجب آمده ، چرا اخلاف از سرنوشت اسلاف پند